Voorlopige aanslag aanpassen als ZZP'er: zo klopt je aanslag 2027 met je echte winst

Je voorlopige aanslag is geen berekening van jouw jaar. Het is een schatting van de Belastingdienst op basis van cijfers die al een of twee jaar oud zijn. Draait je zaak in 2027 beter dan toen, dan betaal je nu te weinig en komt de rest later in één keer, soms met rente. Draait hij slechter, dan betaal je maandenlang te veel. Daarom is de voorlopige aanslag aanpassen voor een ZZP'er geen papierwerk voor later, maar een van de nuttigste tien minuten van het jaar.

Onze stelling: neem het getal niet over zoals het binnenkomt. Kijk in februari naar je verwachte winst, pas de aanslag aan als die flink afwijkt, en kijk na de zomer nog een keer. In dit artikel lees je wat de voorlopige aanslag 2027 is, wanneer aanpassen loont, hoe je hem wijzigt in Mijn Belastingdienst, welke cijfers je nodig hebt, en wat het in euro's scheelt.

Wat is een voorlopige aanslag voor een ZZP'er?

In loondienst houdt je werkgever elke maand loonheffing in. Als ZZP'er niet. Daarom stuurt de Belastingdienst je een voorlopige aanslag inkomstenbelasting: een bedrag dat je dit jaar alvast betaalt, verdeeld over maandelijkse termijnen.

De voorlopige aanslag 2027 komt meestal aan het begin van het jaar. De Belastingdienst baseert hem op de laatst bekende gegevens, vaak je aangifte of aanslag van een eerder jaar. Daar zit het probleem: groeit je winst, dan rekent de Belastingdienst nog met de oude. Het verschil zie je pas bij de definitieve aanslag over 2027, na je aangifte in 2028.

Naast de aanslag inkomstenbelasting krijg je als ZZP'er meestal ook een voorlopige aanslag voor de inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet (Zvw). Ook die is gebaseerd op je oude winst.

Begin je net als ondernemer, dan krijg je vaak helemaal geen voorlopige aanslag, omdat de Belastingdienst nog niets van je weet. Dan is het niet een kwestie van aanpassen, maar van zelf een voorlopige aanslag aanvragen. Doe je dat niet, dan betaal je de belasting over je eerste jaar later in één keer.

Waarom je de voorlopige aanslag aanpast

Er zijn twee manieren waarop de voorlopige aanslag fout zit, en ze kosten je allebei geld, alleen op een ander moment.

Te laag: je betaalt later alles in één keer

Dit is de duurste fout, en ZZP'ers maken hem vooral in groeijaren. De maandtermijn voelt prettig, en het geld dat overblijft wordt uitgegeven. Dan komt de definitieve aanslag: het hele verschil in één keer. Over dat bedrag kan de Belastingdienst belastingrente rekenen. Het percentage van die rente verandert regelmatig, dus controleer het actuele percentage op belastingdienst.nl. Ook zonder rente is een naheffing van duizenden euro's in één keer vaak het moment waarop de buffer op is.

Te hoog: je geld staat vast

Andersom kan ook. Minder opdrachten, een paar maanden ziek, of een grote investering die je winst drukt. De aanslag rekent nog met je goede jaar, en je betaalt elke maand te veel. Dat geld krijg je terug, maar pas na de definitieve aanslag. Tot die tijd staat het vast, juist in een jaar waarin je het waarschijnlijk zelf nodig hebt.

Onze keuze als we moeten kiezen: liever iets te hoog dan te laag. Te veel betaald komt terug. Te weinig betaald komt ook terug, maar dan als rekening. Maar zit de aanslag er duizenden euro's naast, pas hem dan aan, welke kant op ook.

Voorlopige aanslag aanpassen in Mijn Belastingdienst

Het aanpassen doe je zelf, online, in Mijn Belastingdienst. Je logt in met je DigiD. Let op: dat is niet Mijn Belastingdienst Zakelijk, waar je je BTW-aangifte doet. De voorlopige aanslag inkomstenbelasting hoort bij jou als persoon, ook al gaat het over de winst van je onderneming.

Zo werkt het in grote lijnen. De exacte knoppen en menunamen veranderen af en toe, dus volg de schermen.

1. Log in op Mijn Belastingdienst met je DigiD.
2. Kies de voorlopige aanslag inkomstenbelasting van het jaar dat je wilt aanpassen, dus 2027. Heb je er nog geen, dan kies je voor een voorlopige aanslag aanvragen.
3. Vul je verwachte winst uit onderneming in. Dit is het belangrijkste getal: je verwachte omzet exclusief BTW, min je verwachte zakelijke kosten.
4. Geef aan op welke ondernemersaftrek je recht verwacht te hebben, zoals de zelfstandigenaftrek en eventueel de startersaftrek, als je aan het urencriterium van 1.225 uur verwacht te voldoen.
5. Vul je overige inkomen en aftrekposten in: loon uit dienstverband, je eigen woning, een fiscale partner.
6. Bekijk het nieuwe bedrag en verstuur. De Belastingdienst rekent zelf uit wat je verschuldigd bent. Je krijgt daarna een nieuwe of gewijzigde voorlopige aanslag met nieuwe termijnen.

Je hoeft de belasting dus niet zelf uit te rekenen. Je levert de cijfers, de Belastingdienst past tarieven en heffingskortingen toe. Wat jij goed moet hebben, is je verwachte winst.

De nieuwe termijnen worden verdeeld over de maanden die nog over zijn. Wie in februari aanpast, spreidt het bedrag over meer termijnen dan wie in oktober aanpast.

Welke cijfers heb je nodig?

Je voorlopige aanslag wijzigen gaat snel als je de cijfers klaar hebt. Dit zijn ze.

• Je verwachte winst over 2027. Begin bij je winst van vorig jaar, en pas die aan voor wat je al weet: een nieuwe vaste klant, een tarief dat omhoog is, een opdracht die stopt. Halverwege het jaar reken je je echte cijfers door naar twaalf maanden.
• Je verwachte kosten. Zakelijke kosten verlagen je winst. Vergeet de grote posten niet: een nieuwe laptop, een cursus, je kilometers met de privéauto.
• Zelfstandigenaftrek en startersaftrek. Daarvoor moet je minstens 1.225 uur per jaar aan je onderneming besteden. De zelfstandigenaftrek daalt de komende jaren stap voor stap (voor 2026 EUR 1.200, controleer het actuele bedrag bij de Belastingdienst). De startersaftrek geldt alleen in een beperkt aantal van je eerste jaren als ondernemer.
• MKB-winstvrijstelling. Een percentage van je winst na de ondernemersaftrek is vrijgesteld. Mijn Belastingdienst past die meestal zelf toe op basis van wat je invult.
• Investeringen. Een investering die je dit jaar doet, kan recht geven op de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek. Plan je een grote aankoop, neem die dan mee.
• Ander inkomen. Heb je naast je onderneming ook loon, dan telt dat mee. Je heffingskortingen worden dan deels al via je loon gebruikt, en je voorlopige aanslag moet daar rekening mee houden.

En de tarieven voor 2027?

Die zijn op het moment van schrijven nog niet definitief. De tarieven, schijfgrenzen en aftrekbedragen voor 2027 worden eind 2026 vastgesteld. Je hebt ze ook niet nodig, want de Belastingdienst rekent ermee. Wil je ze weten, kijk dan op belastingdienst.nl.

Rekenvoorbeeld: van EUR 35.000 naar EUR 55.000 winst

Dit is een rekenvoorbeeld, geen advies. Alle bedragen zijn afgerond en ter illustratie. Jouw uitkomst hangt af van je eigen situatie, je aftrekposten en de tarieven die voor 2027 worden vastgesteld.

Stel, je bent een ZZP'er zonder ander inkomen. Je voorlopige aanslag 2027 gaat uit van een winst van EUR 35.000, je winst van een paar jaar terug. De aanslag inkomstenbelasting komt uit op ongeveer EUR 5.500, verdeeld over 11 maandtermijnen van ongeveer EUR 500.

Maar je hebt sinds vorig jaar twee vaste klanten erbij. Je verwacht in 2027 EUR 55.000 winst. Dat is EUR 20.000 meer dan waar de Belastingdienst mee rekent. Na de MKB-winstvrijstelling en de afbouw van je heffingskortingen blijft daar grofweg EUR 6.500 tot EUR 8.000 extra inkomstenbelasting over. Reken in dit voorbeeld met EUR 7.000. Daar komt nog ongeveer EUR 1.000 extra Zvw-bijdrage bij, via de aparte aanslag.

Het jaarbedrag is in alle drie de scenario's ongeveer hetzelfde. De belasting wordt niet hoger doordat je aanpast. Wat verandert, is wanneer je betaalt en of er rente bij komt. En daar zit de echte les: wie niet aanpast, heeft in 2027 elke maand zo'n EUR 650 meer op zijn rekening staan dan van hem is, en met de Zvw-bijdrage erbij nog wat meer. Wie dat geld niet apart zet, heeft het in 2028 niet meer.

Hoeveel je per maand opzij zet als je de aanslag niet aanpast, lees je in hoeveel belasting opzij zetten als ZZP'er.

Wat te doen per situatie

Niet elke afwijking is het aanpassen waard. Een paar honderd euro verschil laat je lopen, dat komt bij de definitieve aanslag wel goed. Onze vuistregel: wijkt je verwachte winst meer dan ongeveer een vijfde af van de winst waar de aanslag mee rekent, pas hem dan aan.

Belastingrente en de datum van 1 mei

Over een te lage voorlopige aanslag kan belastingrente komen. Voor de belastingrente telt 1 mei van het jaar na het belastingjaar. Vraag je vóór 1 mei 2028 een aanpassing van je voorlopige aanslag 2027 aan, of doe je vóór die datum aangifte over 2027, en legt de Belastingdienst de aanslag op zoals jij hebt gevraagd, dan betaal je in veel gevallen geen belastingrente. Controleer de actuele regels en het actuele percentage op belastingdienst.nl, want beide veranderen.

Wacht alleen niet tot april 2028 omdat het mag. Wie in februari 2027 aanpast, betaalt in kleine stukjes. Wie in april 2028 aanpast, betaalt in één keer.

Checklist: je voorlopige aanslag 2027 aanpassen

Loop deze lijst langs zodra je voorlopige aanslag 2027 binnen is, en nog een keer na het tweede kwartaal.

• Lees de aanslag. In Mijn Belastingdienst zie je met welke gegevens de Belastingdienst rekent.
• Schat je winst voor 2027. Vorig jaar als basis, aangepast voor nieuwe klanten, tariefwijzigingen en weggevallen opdrachten.
• Tel je verwachte kosten. Inclusief grote aankopen en je zakelijke kilometers.
• Check het urencriterium. Haal je de 1.225 uur? Zo niet, laat de zelfstandigenaftrek en startersaftrek weg.
• Neem ander inkomen mee. Loon, een fiscale partner, je eigen woning.
• Pas aan in Mijn Belastingdienst als je verwachte winst meer dan ongeveer een vijfde afwijkt.
• Vergeet de Zvw-bijdrage niet. Kijk of die aanslag ook mee is veranderd.
• Zet je BTW apart. De voorlopige aanslag gaat alleen over inkomstenbelasting. Je BTW draag je per kwartaal af, los hiervan. Hoe dat werkt, lees je in onze gids over de BTW-aangifte voor ZZP'ers.
• Kijk aan het einde van het jaar opnieuw. Bij de jaarafsluiting heb je je echte winst, en zie je of de aanslag nog klopt.

Je verwachte winst: daar valt of staat het

Alles hierboven draait om één getal: je verwachte winst. Wie zijn administratie pas in maart van het jaar erna bijwerkt, weet in februari niet wat hij verdient. Dan gokt de Belastingdienst voor je, met oude cijfers.

Wat de app zelf doet: overzichten en rapporten, winst-en-verliesrekening, balans en BTW-rapporten per kwartaal met de juiste rubrieken, klaar om te gebruiken. ClaryBook dient je BTW-aangifte niet rechtstreeks in bij de Belastingdienst. Je gebruikt de rapporten om zelf aangifte te doen, of om aan je boekhouder te geven. Dat geldt ook voor je voorlopige aanslag: ClaryBook vraagt die niet voor je aan en past hem niet aan. Je kijkt in je winst-en-verliesrekening hoe je jaar loopt, en vult dat getal zelf in bij Mijn Belastingdienst. Wat de app kost, staat op onze prijzenpagina.

Wil je een mens erbij? Onze vaste boekhouder werkt rechtstreeks in jouw ClaryBook-administratie. Hij krijgt toegang tot jouw boeken, ziet wat jij via de app hebt bijgehouden, en helpt je met je BTW-aangifte en je belastingen. Extra advies rekenen we per uur, of via een abonnement van EUR 50 per maand. Kennismaken is gratis via hello@clarybook.com. ClaryBook doet geen salarisadministratie.

Twijfel je of je het zelf wilt doen of liever uitbesteedt? De afweging staat in administratie uitbesteden of zelf doen.

Veelgestelde vragen

Hoe pas ik mijn voorlopige aanslag aan?

Log in op Mijn Belastingdienst met je DigiD, kies de voorlopige aanslag inkomstenbelasting van het jaar dat je wilt aanpassen en vul je verwachte winst, aftrekposten en ander inkomen in. De Belastingdienst rekent het nieuwe bedrag uit en stuurt je een nieuwe of gewijzigde voorlopige aanslag. Heb je er nog geen, dan vraag je er daar een aan.

Wanneer krijg ik de voorlopige aanslag 2027?

De Belastingdienst stuurt de voorlopige aanslag meestal aan het begin van het jaar, op basis van je laatst bekende gegevens. Heb je in 2027 nog geen voorlopige aanslag gekregen, bijvoorbeeld omdat je net bent gestart, dan kun je er zelf een aanvragen via Mijn Belastingdienst.

Wat gebeurt er als mijn voorlopige aanslag te laag is?

Dan betaal je het verschil later in één keer, als de definitieve aanslag komt. Daar kan belastingrente bovenop komen. Pas je de voorlopige aanslag op tijd aan, dan spreid je het bedrag over de resterende maandtermijnen en voorkom je in veel gevallen die rente. Controleer de actuele regels en het rentepercentage op belastingdienst.nl.

Kan ik mijn voorlopige aanslag ook verlagen?

Ja. Verwacht je dit jaar minder winst, bijvoorbeeld door minder opdrachten, ziekte of een grote investering, dan kun je de voorlopige aanslag via Mijn Belastingdienst verlagen. Te veel betaalde belasting krijg je na de definitieve aanslag terug, maar tot die tijd staat het geld vast.

Moet ik de voorlopige aanslag aanpassen vóór 1 mei?

Voor de belastingrente telt 1 mei van het jaar na het belastingjaar. Vraag je vóór 1 mei 2028 een aanpassing van je voorlopige aanslag 2027 aan, of doe je vóór die datum aangifte, en wijkt de aanslag daar niet van af, dan betaal je in veel gevallen geen belastingrente. Voor je kasstroom is eerder aanpassen beter. Controleer de actuele regels op belastingdienst.nl.

Vraagt ClaryBook mijn voorlopige aanslag aan?

Nee. ClaryBook dient geen aangifte in en vraagt geen voorlopige aanslag aan. Je gebruikt de winst-en-verliesrekening uit de app om je verwachte winst in te schatten en past de aanslag zelf aan in Mijn Belastingdienst. Wil je hulp, dan helpt onze vaste boekhouder je met je belastingen. Kennismaken is gratis via hello@clarybook.com.

Dit artikel is algemene uitleg, geen persoonlijk fiscaal advies. Regels, tarieven en rentepercentages wijzigen. Controleer de actuele situatie op belastingdienst.nl of vraag een boekhouder.