Je inkomstenbelasting berekenen als ZZP'er is geen hogere wiskunde. Het zijn zes stappen, van omzet naar winst, van winst naar belastbare winst, en dan de tarieven en de kortingen. De Belastingdienst rekent het definitieve bedrag uit. Maar wie het getal pas ziet als de aanslag binnenkomt, ziet het te laat.
Onze stelling: reken het zelf een keer uit, en doe dat opnieuw na elk kwartaal. Niet om de Belastingdienst te controleren, maar omdat je het getal nodig hebt voor twee beslissingen: hoeveel je opzij zet, en of je voorlopige aanslag klopt. Hieronder staat de berekening over 2026, met de bedragen en percentages die gelden, een volledig rekenvoorbeeld, een checklist en de fouten die we het vaakst zien.
Inkomstenbelasting berekenen als ZZP'er: het schema in zes stappen
Elke berekening loopt in dezelfde volgorde.
- Winst. Je omzet exclusief BTW, min je zakelijke kosten en afschrijvingen.
- Ondernemersaftrek. Zelfstandigenaftrek en eventueel startersaftrek, als je het urencriterium haalt.
- MKB-winstvrijstelling. 12,7% van je winst na ondernemersaftrek gaat eraf. Wat overblijft is je belastbare winst.
- Box 1-tarieven. Over je belastbare winst (plus eventueel ander inkomen, zoals loon) reken je de schijven.
- Heffingskortingen. De algemene heffingskorting en de arbeidskorting gaan van de berekende belasting af.
- Zvw-bijdrage. Een aparte heffing van 4,85%, met een eigen aanslag.
De tarieven hier gelden voor wie de AOW-leeftijd nog niet heeft bereikt. En de uitkomst is altijd een schatting: een fiscale partner, een eigen woning of loon veranderen hem.
Van omzet naar belastbare winst
In de eerste drie stappen bepaal je over welk bedrag je belasting betaalt. Daar gaat het ook het vaakst mis.
Stap 1: je winst
Je betaalt inkomstenbelasting over je winst, niet over je omzet. Winst is je omzet exclusief BTW, min je zakelijke kosten. De BTW die je op je facturen rekent, is nooit van jou geweest. Die draag je per kwartaal af, los van de inkomstenbelasting. Hoe dat werkt, staat in onze gids over de BTW-aangifte voor ZZP'ers.
Grote aankopen schrijf je af over een aantal jaren. Heb je in 2026 voor meer dan EUR 2.900 aan bedrijfsmiddelen gekocht, dan kun je ook recht hebben op de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek. De tabel met bedragen staat in ons artikel over de aangifte inkomstenbelasting voorbereiden.
Het praktische punt: dit eerste getal is alleen zo goed als je administratie. Een vergeten kostenfactuur van EUR 1.000 scheelt bijna net zoveel als de hele zelfstandigenaftrek.
Stap 2: ondernemersaftrek en het urencriterium
Haal je het urencriterium en had je aan het begin van 2026 de AOW-leeftijd nog niet bereikt, dan is de zelfstandigenaftrek in 2026 EUR 1.200. In 2025 was dat nog EUR 2.470. Wie zijn belasting inschat met het oude bedrag, rekent zich rijk.
Het urencriterium betekent twee dingen. Je besteedt minimaal 1.225 uur per jaar aan je onderneming. En je besteedt meer tijd aan je onderneming dan aan ander werk, zoals een baan in loondienst. Was je in een van de vijf jaren ervoor geen ondernemer, dan geldt alleen de eerste voorwaarde. Ook offertes, administratie en je website bijhouden tellen mee. Start je halverwege het jaar, dan moet je die 1.225 uur toch halen.
Ben je starter, dan komt er een startersaftrek van EUR 2.123 bij. Daarvoor was je in een of meer van de vijf voorgaande jaren geen ondernemer, en heb je in die periode niet meer dan twee keer zelfstandigenaftrek toegepast.
Haal je de uren niet, laat beide aftrekposten dan weg uit je berekening. Anders schat je je belasting te laag in.
Stap 3: MKB-winstvrijstelling
Na de ondernemersaftrek gaat er nog een percentage af: de MKB-winstvrijstelling van 12,7% in 2026. Die krijg je ook als je het urencriterium niet haalt. Wat overblijft, is je belastbare winst uit onderneming. Dat is het getal dat in box 1 terechtkomt.
Let op: het voordeel van de zelfstandigenaftrek, de startersaftrek en de MKB-winstvrijstelling wordt berekend tegen maximaal 37,56%. Dat merk je pas als een deel van je inkomen in de hoogste schijf valt.
Box 1-schijven en heffingskortingen
Nu je belastbare winst er ligt, komt het eigenlijke rekenwerk. In 2026 gelden in box 1, voor wie de AOW-leeftijd nog niet heeft bereikt, deze tarieven:
| Belastbaar inkomen in box 1 (2026) | Tarief |
|---|---|
| Tot en met EUR 38.883 | 35,75% |
| EUR 38.884 tot en met EUR 78.426 | 37,56% |
| Boven EUR 78.426 | 49,50% |
Bron: belastingdienst.nl, tarieven box 1 voor 2026.
Elke schijf geldt alleen voor het deel van je inkomen dat erin valt. Verdien je 茅茅n euro boven EUR 78.426, dan wordt alleen die euro tegen 49,50% belast, niet je hele inkomen. Dat misverstand houdt ZZP'ers soms tegen bij een extra opdracht, en het klopt niet.
Heb je ook loon, tel dat dan eerst op bij je belastbare winst. Je loon vult de eerste schijf al deels.
Heffingskortingen: de algemene heffingskorting en de arbeidskorting
De belasting die je zo uitrekent, betaal je niet helemaal. Er gaan heffingskortingen af. Voor de meeste ZZP'ers zijn dat er twee:
- Algemene heffingskorting. Die krijgt iedereen, maar hij wordt kleiner naarmate je inkomen stijgt. Bij een hoog inkomen blijft er weinig of niets van over.
- Arbeidskorting. Die krijg je over je arbeidsinkomen, en daar valt je winst uit onderneming onder. Ook de arbeidskorting wordt bij hogere inkomens afgebouwd.
Door die afbouw kost een euro extra winst je vaak meer dan het schijftarief: je betaalt het tarief en raakt een stukje korting kwijt.
De exacte bedragen en afbouwgrenzen van de heffingskortingen hangen af van je inkomen en veranderen elk jaar. We noemen ze hier daarom niet. Kijk voor de bedragen van 2026 op belastingdienst.nl. Heb je loon uit dienstverband, dan worden je heffingskortingen vaak al grotendeels via je werkgever verrekend en blijft er voor je winst minder over.
Zvw-bijdrage en voorlopige aanslag: de rekeningen die apart komen
Naast inkomstenbelasting betaal je als ZZP'er de inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet. In 2026 is dat 4,85%, over maximaal EUR 79.409 bijdrage-inkomen. Voor een ZZP'er zonder ander inkomen is dat in de praktijk je belastbare winst. De Zvw-bijdrage komt via een aparte aanslag, vaak met een eigen voorlopige aanslag. Wie hem vergeet in zijn berekening, mist bij EUR 45.000 winst al snel zo'n EUR 1.850.
Dan de voorlopige aanslag. De Belastingdienst stuurt je meestal aan het begin van het jaar een voorlopige aanslag inkomstenbelasting, verdeeld over maandtermijnen. Die is gebaseerd op oude cijfers. Groeit je winst, dan betaal je nu te weinig en komt de rest later in 茅茅n keer, soms met belastingrente. Daalt je winst, dan betaal je maandenlang te veel.
Hier wordt je eigen berekening nuttig. Zet de uitkomst naast het jaarbedrag van je voorlopige aanslag. Wijkt je verwachte winst meer dan ongeveer een vijfde af van de winst waar de aanslag mee rekent, pas hem dan aan in Mijn Belastingdienst. Hoe dat werkt, staat in voorlopige aanslag aanpassen als ZZP'er.
Rekenvoorbeeld: zo reken je EUR 45.000 winst door
Neem een ZZP'er zonder ander inkomen, die het urencriterium haalt en in 2026 EUR 60.000 omzet exclusief BTW draait, met EUR 15.000 zakelijke kosten. Dat is EUR 45.000 winst. We rekenen het door als gevestigde ondernemer en als starter. In de derde kolom staat dezelfde berekening bij EUR 60.000 winst, zodat je ziet wat er gebeurt als je in de tweede schijf komt.
| Stap | EUR 45.000, geen starter | EUR 45.000, starter | EUR 60.000, geen starter |
|---|---|---|---|
| Omzet exclusief BTW | EUR 60.000 | EUR 60.000 | EUR 80.000 |
| Zakelijke kosten | min EUR 15.000 | min EUR 15.000 | min EUR 20.000 |
| Winst | EUR 45.000 | EUR 45.000 | EUR 60.000 |
| Zelfstandigenaftrek | min EUR 1.200 | min EUR 1.200 | min EUR 1.200 |
| Startersaftrek | n.v.t. | min EUR 2.123 | n.v.t. |
| Winst na ondernemersaftrek | EUR 43.800 | EUR 41.677 | EUR 58.800 |
| MKB-winstvrijstelling 12,7% | min EUR 5.562,60 | min EUR 5.292,98 | min EUR 7.467,60 |
| Belastbare winst | EUR 38.237,40 | EUR 36.384,02 | EUR 51.332,40 |
| Belasting eerste schijf (35,75%) | EUR 13.669,87 | EUR 13.007,29 | EUR 13.900,67 |
| Belasting tweede schijf (37,56%) | EUR 0 | EUR 0 | EUR 4.675,99 |
| Belasting v贸贸r heffingskortingen | EUR 13.669,87 | EUR 13.007,29 | EUR 18.576,66 |
| Heffingskortingen | min, afhankelijk van inkomen | min, afhankelijk van inkomen | min, afhankelijk van inkomen |
| Zvw-bijdrage 4,85% (aparte aanslag) | EUR 1.854,51 | EUR 1.764,62 | EUR 2.489,62 |
Vereenvoudigd en afgerond, geen advies. Uitgaande van iemand onder de AOW-leeftijd zonder ander inkomen, fiscale partner of eigen woning. De Belastingdienst rekent het definitieve bedrag uit, inclusief heffingskortingen.
Door de aftrekposten valt EUR 45.000 winst nog helemaal in de eerste schijf. Bij EUR 60.000 raakt ongeveer EUR 12.450 de tweede. Het verschil tussen de schijven is klein; de afbouw van de heffingskortingen weegt zwaarder.
De startersaftrek scheelt hier ruim EUR 660 inkomstenbelasting. Handig, maar niet het verschil tussen een goed en een slecht jaar.
Vergelijk het met de vuistregel uit ons artikel hoeveel belasting opzij zetten als ZZP'er: tussen EUR 30.000 en EUR 75.000 winst zet je 35% opzij voor inkomstenbelasting en Zvw samen. Bij EUR 45.000 is dat EUR 15.750, iets meer dan de EUR 15.524 v贸贸r heffingskortingen. De vuistregel zit dus aan de veilige kant, en zo hoort het.
Je berekening is zo goed als je winst. Houd je administratie bij in ClaryBook: bonnetje fotograferen in de web-app of de mobiele app (iOS en Android), uitgave typen in de chat, kilometers loggen met 茅茅n berichtje. Je winst-en-verliesrekening staat altijd klaar.
30 dagen gratis proberenChecklist en veelgemaakte fouten
Invul-checklist voor je eigen berekening
Vul deze regels in, en doe dat na elk kwartaal opnieuw met je cijfers doorgerekend naar twaalf maanden.
| Regel | Waar haal je het vandaan | Ingevuld? |
|---|---|---|
| Omzet exclusief BTW | Je facturen of je winst-en-verliesrekening | ☐ |
| Zakelijke kosten en afschrijvingen | Je administratie, inclusief zakelijke kilometers | ☐ |
| Investeringen boven EUR 2.900 (KIA) | Facturen van bedrijfsmiddelen | ☐ |
| Urencriterium gehaald: ja of nee | Agenda, urenstaten, minimaal 1.225 uur | ☐ |
| Zelfstandigenaftrek EUR 1.200 | Alleen als je de uren haalt | ☐ |
| Startersaftrek EUR 2.123 | Alleen als starter, check je vorige aangiftes | ☐ |
| MKB-winstvrijstelling 12,7% | Over je winst na ondernemersaftrek | ☐ |
| Ander inkomen, zoals loon | Je jaaropgave of loonstroken | ☐ |
| Heffingskortingen | Bedragen 2026 op belastingdienst.nl | ☐ |
| Zvw-bijdrage 4,85% | Over je bijdrage-inkomen, maximaal EUR 79.409 | ☐ |
| Betaalde voorlopige aanslagen IB en Zvw | Mijn Belastingdienst, je bankafschriften | ☐ |
Veelgemaakte fouten
- Rekenen over omzet in plaats van winst. Dan schrik je onnodig, of je zet geld vast dat je had kunnen gebruiken.
- De BTW meetellen in je omzet. De BTW is niet van jou. Die hoort niet in je winst en niet in je berekening.
- Rekenen met de zelfstandigenaftrek van vorig jaar. Die ging van EUR 2.470 in 2025 naar EUR 1.200 in 2026.
- Zelfstandigenaftrek meenemen zonder uren. Geen urenregistratie, geen bewijs. Bij een controle kan de aftrek vervallen.
- Denken dat het hoogste tarief over alles gaat. Elke schijf geldt alleen voor het deel van je inkomen dat erin valt.
- De heffingskortingen dubbel tellen. Heb je ook loon, dan gaat een deel al via je werkgever.
- De Zvw-bijdrage vergeten. Die komt via een aparte aanslag, los van je inkomstenbelasting.
- De uitkomst als vaststaand zien. Je eigen som is een schatting. De Belastingdienst stelt het bedrag vast.
Zelf rekenen, en waar een boekhouder helpt
De meeste ZZP'ers met 茅茅n eenmanszaak, geen personeel en geen auto op de zaak kunnen deze berekening prima zelf maken. Het rekenwerk is het probleem niet. Het probleem is het eerste getal: je winst. Wie zijn administratie pas in maart van het jaar erna bijwerkt, rekent met een gok.
Daarom beginnen we bij de administratie, niet bij de som. Wat ClaryBook doet: je typt een uitgave in de chat of maakt een foto van een bon, in de app voor iPhone en Android of op het web. Je winst-en-verliesrekening, balans en BTW-rapporten per kwartaal staan klaar. Aan het eind van het jaar staat er een jaarpakket voor je boekhouder klaar.
Wat ClaryBook niet doet, zeggen we er net zo duidelijk bij. ClaryBook heeft geen belastingcalculator en rekent je inkomstenbelasting niet voor je uit. ClaryBook dient niets in bij de Belastingdienst, niet je BTW-aangifte en niet je aangifte inkomstenbelasting, en vraagt geen voorlopige aanslag aan. Je neemt je winst uit de app over in de berekening hierboven, of in Mijn Belastingdienst. Wat de app kost, staat op onze prijzenpagina.
Wil je een mens erbij? Onze vaste boekhouder werkt rechtstreeks in jouw ClaryBook-administratie. Hij krijgt toegang tot jouw boeken, ziet wat jij via de app hebt bijgehouden, en helpt je met je BTW-aangifte en je belastingen. Extra advies rekenen we per uur, of via een abonnement van EUR 50 per maand. Kennismaken is gratis via hello@clarybook.com. ClaryBook doet geen salarisadministratie.
Die hulp is het geld waard bij een fiscale partner met eigen inkomen, een auto op de zaak of twijfel over het urencriterium. Hoe je een goede boekhouder kiest, lees je in boekhouder kiezen als ZZP'er. De bredere afweging staat in administratie uitbesteden of zelf doen.
Veelgestelde vragen
Hoe bereken ik mijn inkomstenbelasting als ZZP'er?
Begin bij je winst: omzet exclusief BTW min je zakelijke kosten. Trek de zelfstandigenaftrek (EUR 1.200 in 2026) en eventueel de startersaftrek (EUR 2.123) af als je het urencriterium van 1.225 uur haalt. Trek daarna 12,7% MKB-winstvrijstelling af. Over wat overblijft reken je de box 1-tarieven: 35,75% tot en met EUR 38.883, 37,56% tot en met EUR 78.426 en 49,50% daarboven. Daar gaan de heffingskortingen nog af. De Zvw-bijdrage van 4,85% komt via een aparte aanslag. De uitkomst is een schatting; de Belastingdienst rekent het definitieve bedrag uit.
Hoeveel inkomstenbelasting betaal ik bij EUR 45.000 winst als ZZP'er?
Bij EUR 45.000 winst in 2026, het urencriterium gehaald en geen starter, is je belastbare winst EUR 38.237,40 na zelfstandigenaftrek en MKB-winstvrijstelling. Dat valt helemaal in de eerste schijf van 35,75%: EUR 13.669,87 belasting v贸贸r heffingskortingen. Na de algemene heffingskorting en de arbeidskorting betaal je minder; hoeveel minder hangt af van je inkomen en situatie. Daarnaast komt ongeveer EUR 1.854,51 Zvw-bijdrage via een aparte aanslag.
Betaal ik inkomstenbelasting over mijn omzet of over mijn winst?
Over je winst. Je winst is je omzet exclusief BTW, min je zakelijke kosten. Daarna gaan de ondernemersaftrek en de MKB-winstvrijstelling er nog af, als je eraan voldoet. De BTW die je op facturen rekent, telt nooit mee: die draag je per kwartaal af.
Hoeveel is de zelfstandigenaftrek in 2026?
In 2026 is de zelfstandigenaftrek EUR 1.200, als je aan het urencriterium van 1.225 uur voldoet en aan het begin van het jaar de AOW-leeftijd nog niet hebt bereikt. In 2025 was het nog EUR 2.470. Starters kunnen er onder voorwaarden een startersaftrek van EUR 2.123 bij krijgen. Het voordeel wordt berekend tegen maximaal 37,56%.
Is de Zvw-bijdrage onderdeel van de inkomstenbelasting?
Nee. De inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet is een aparte heffing met een eigen aanslag, en vaak ook een eigen voorlopige aanslag. In 2026 is het percentage 4,85%, over maximaal EUR 79.409 bijdrage-inkomen. Reken hem dus apart mee als je je belasting als ZZP'er berekent.
Heeft ClaryBook een belastingcalculator?
Nee. ClaryBook rekent je inkomstenbelasting niet uit en dient niets in bij de Belastingdienst. De app houdt je administratie bij, zodat je winst-en-verliesrekening altijd klaarstaat. Met die winst maak je zelf de berekening uit dit artikel, of je vult hem in bij Mijn Belastingdienst. Wil je hulp, dan helpt onze vaste boekhouder je met je belastingen; kennismaken is gratis via hello@clarybook.com.
Dit artikel is algemene uitleg, geen persoonlijk fiscaal advies. Bedragen, percentages en regels gelden voor belastingjaar 2026 en wijzigen elk jaar. Controleer de actuele situatie op belastingdienst.nl of vraag een boekhouder.
Weet je winst op elk moment van het jaar. Houd je administratie bij in ClaryBook, dan is je belasting berekenen een kwestie van 茅茅n getal overnemen. En wil je een boekhouder erbij, dan werkt die in diezelfde administratie.
30 dagen gratis proberen